Odsłuchaj
Polish Czech English German Russian Slovak Ukrainian

Geologia

Powiat jasielski położony jest w obrębie Karpat zewnętrznych, czyli fliszowych, zbudowanych ze skał piaskowcowo-łupkowych, wieku kreda-oligocen. Karpaty fliszowe zbudowane są z wielu płaszczowin, fałdów, łusek i skib nasuniętych lub obalonych zwykle w kierunku północnym. Płaszczowiny nasunięte są kolejno na niżej leżące jednostki północne, a stwierdzone dotychczas amplitudy nasunięć dochodzą do 40 km.

Obszar powiatu jasielskiego budują 3 główne jednostki (płaszczowiny) nasunięte na siebie z kierunku południowego ku północy. Najbardziej na południe leży płaszczowina magurska. Na północ od płaszczowiny magurskiej leżą kolejno płaszczowiny: dukielska i śląska.

Wśród głównych płaszczowin można wyróżnić mniejsze jednostki strukturalne. Na północy powiatu wyraźnie zaznacza się antyklina Brzanki - Liwocza, która obramowuje od strony północnej centralne synklinorium.

Z niektórymi z tych struktur związane są złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Od Roztok poprzez miejscowość Potok rozciąga się stroma i zdyslokowana podłużnymi pęknięciami antyklina Potok - Roztoki. W 1929 r. w najbardziej zachodniej części tego fałdu w piaskowcach ciężkowickich odkryto złoże gazu ziemnego i ropy naftowej Roztoki. Zasoby przemysłowe gazu ziemnego tego złoża wynoszą 142.10 mln m3 a ropy naftowej 21.91 tys. t.

W fałdzie Folusza - Mrukowej występują niewielkie pola ropy w piaskowcach cergowskich ekranowanych lokalnymi złuskowaniami i nasunięciem magurskim. W 1953r.w strukturze fałdu Bóbrki - Osobnicy odkryto złoże ropy naftowej Osobnica o całkowitych zasobach wynoszących około 590 tys. t. Do wydobycia pozostało ok. 30 tys. t.

Pomiędzy złożami Bóbrka i Osobnica w fałdzie bóbrecko - osobnickim występuje nieduże złoże ropy naftowej w utworach górnej kredy oraz w eoceńskim poziomie piaskowca ciężkowickego.

Z kopalin pospolitych w powiecie jasielskim najpowszechniej występują złoża kruszywa naturalnego. Są to przeważnie złoża żwirowe i żwirowo - piaskowe powstałe w wyniku akumulacji rzecznej. Występują na terasach głównych rzek w powiecie, przede wszystkim Wisłoki i Ropy. Najwięcej małych zakładów górniczych, o powierzchni nie przekraczającej 2 ha, zlokalizowanych jest nad rzeką Wisłoką w gminach Dębowiec i Kołaczyce. Łączne zasoby przemysłowe kruszywa naturalnego złóż, dla których organem koncesyjnym jest starosta, wynoszą 400 tys. t.

Złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej związane są przede wszystkim z warstwami krośnieńskimi górnymi. Przedmiotem eksploatacji są serie warstw łupków, występujące w tych utworach. Na terenie powiatu surowiec ilasty ceramiki budowlanej eksploataowany jest ze złóż: Sobniów, Bieździadka oraz Żółków. Zasoby geologiczne wynoszą około 2 948 tys. t.

Na terenie powiatu jasielskiego występują skały osadowe lite które mają zastosowanie w produkcji elementów kamiennych oraz kruszyw łamanych, używanych powszechnie w budownictwie ogólnym i drogowym. Surowiec ten do chwili obecnej nie jest eksploatowany na skalę przemysłową.

Powiat jasielski należy do średnio zasobnego w wody podziemne, warunki hydrogeologiczne związane są bezpośrednio z budową geologiczno - strukturalną. Zasadniczo występują dwa poziomy wodonośne. Pierwszy - czwartorzędowy oraz drugi poziom wodonośny, związany z utworami trzeciorzędowymi. Największe zasoby wód podziemnych związane są z poziomami czwartorzędowymi. Wynika to z powszechnego występowania czwartorzędowych zasobnych warstw wodonośnych na niewielkich głębokościach od powierzchni terenu. Wody z tego poziomu ujmowane są przy wykonywaniu studni kopanych. Wody trzeciorzędowe ujmowane są przede wszystkim przy wykonywaniu studni głębinowych. Według „Mapy Obszarów Głównych Zbiornikach Wód Podziemnych w Polsce wymagających szczególnej ochrony" na terenie powiatu jasielskiego został wydzielony GZWP o nr 433 jako zbiornik dolin w czwartorzędzie zlokalizowany wzdłuż dolin rzek Ropy, Jasiołki, Wisłoki. Szacunkowe zasoby dyspozycyjne tego zbiornika wynoszą 26 tys. m3/d.
 

CK Najnowsza galeria

Najnowsza galeria

CK Najnowszy film

Najnowszy film

Odsłuchaj